ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 26 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
( KOROTANY ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ “ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ” ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁੱਧ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੂਡ ਮੁਰਲੀ ਨਾਇਕ ਅਗਨੀਵੀਰ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਧ ‘ਤੇ 3D ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਕੁਝ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟਾਂ ਨੇ 28 ਜੁਲਾਈ, 2025 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਸਟਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਗਲਤ ਹੈ।”
ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਡੇਗਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਆਨ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਵਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਇਸ ਖਾਸ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਹੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਇਹ ਭਾਸ਼ਣ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ।”
“ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਰਵਉੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਸੇਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੇ ਸਤਿਕਾਰ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।”
“ਇਸ ਸਰਵਉੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁੱਧ ਸਮਾਰਕ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਉੱਕਰੇ ਹੋਣ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਿਆਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।”
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ‘ਰੋਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
1. ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ (ਆਰਮੀ ਮੈਡਲ), ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ 10 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ, 10 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ
2. ਰਾਈਫਲਮੈਨ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ (ਵੀਰ ਚੱਕਰ), 4 ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ, 10 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ
3. ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ (ਆਰਮੀ ਮੈਡਲ – ਬਹਾਦਰੀ), 5 ਫੀਲਡ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, 7 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ
4. ਏ.ਵੀ. ਮੂਡ ਮੁਰਲੀਨਾਇਕ (ਆਰਮੀ ਮੈਡਲ – ਬਹਾਦਰੀ), ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, 851 ਲਾਈਟ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, 9 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ
5. ਹਵਲਦਾਰ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ (ਆਰਮੀ ਮੈਡਲ – ਬਹਾਦਰੀ), 237 ਫੀਲਡ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੰਪਨੀ, 6 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ
6. ਸਾਰਜੈਂਟ ਸੁਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ (ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਮੈਡਲ), 39 ਵਿੰਗ, 10 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ¹
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ
ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ‘ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ’ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ‘ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ’ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, “ਉਹੀ ਸਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਰੰਗੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੀ, ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੇ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ।”
ਪਵਨ ਖੇੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।”
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀਪਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਦਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ…”
“ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਸਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਕਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।”
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਤਾਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਟਾਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ, ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਬਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾ ਤਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ!”
ਰਾਜਦ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾ. ਕੰਚਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ।
ਉਸਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ ਥਪਥਪਾਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਛੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।”
ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮਨੀਸ਼ ਸਿਸੋਦੀਆ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ, ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।”
ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ?

28 ਜੁਲਾਈ, 2025 ਨੂੰ, ਸੰਸਦ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ‘ਤੇ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਸਾਡੇ ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ)।”
ਇਸੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕਿੰਨੇ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।”
“ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਹੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਹੈ।”
ਪਵਨ ਖੇੜਾ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੀ ਇਹ ਝੂਠ ਸੀ?”
ਖੇੜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ?”
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਕਿਉਂਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।”
21 ਅਗਸਤ, 2025 ਨੂੰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।”
“ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਸਰਵਉੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿੱਖ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।”

More Related Stories
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਤੀਫਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਾਂਗਚੁਕ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਤੋੜਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ? ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਦੱਸਿਆ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੰਸਦ ਭੰਗ, ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ; ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ