119 ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਚੱਲੇਗੀ! ਇਹ 927 ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ 28 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੈ
ਕਟੜਾ-ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰੈਕ: ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 28 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਸ ਟ੍ਰੈਕ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਚੱਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਯਾਤਰੀ 119 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ 927 ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ।
(ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਕੋਰੋਟਾਣੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ) ਜਲੰਧਰ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਆਊ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਦਿਖਾਉਦਾ ਹਾਂ! ਜ਼ਰਾ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ 272 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਖੱਡਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਦੂਰੀ ਵਿੱਚੋਂ, 119 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ 100-200 ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ 927 ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੇਗੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇਖੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਸ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 6-7 ਘੰਟੇ ਲੱਗਣਗੇ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਮਜ਼ਾ ਉਦੋਂ ਆਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ 3 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰੋਗੇ।
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਉੱਪਰ ਜੋ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਹ 100% ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਇਸ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 28 ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਖਰਕਾਰ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਸ ਟਰੈਕ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਟ੍ਰੇਨ ਕਿੱਥੋਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗੀ?
ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਟਰੈਕ ‘ਤੇ ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋਗੇ। ਇਸ ਟਰੈਕ ‘ਤੇ ਸੈਮੀ-ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨ ਚੱਲੇਗੀ ਜੋ ਜੰਮੂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਕਟੜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਰੇਲਵੇ ਰੂਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 7 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਟਰੈਕ ਬਾਰੇ ਕੀ ਖਾਸ ਹੈ?
ਊਧਮਪੁਰ-ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਰੇਲ ਲਿੰਕ: ਇਹ ਟ੍ਰੈਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ 36 ਸੁਰੰਗਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 119 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਟ੍ਰੈਕ ਖੁਦ 272 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟ੍ਰੈਕ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 927 ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਨਾਬ ਨਦੀ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਪੁਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਲ ਦੀ ਉਚਾਈ 359 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ ਤੋਂ 35 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲ 8 ਤੀਬਰਤਾ ਤੱਕ ਦੇ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਸਟੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅੰਜੀ ਨਦੀ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਬਲ ਰੇਲ ਪੁਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
7 ਸੁਰੰਗਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਰੰਗ ਟੀ-50 ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 12.77 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੁਰੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਂਭਰ ਅਤੇ ਖਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਰੰਗ ਟੀ-80 ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 11.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਨਿਹਾਲ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ‘ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇਗੀ।
ਸੁਰੰਗ ਟੀ-34 ਦੀ ਲੰਬਾਈ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਈ-ਖਾਡ ਅਤੇ ਅੰਜੀ ਖਾਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਹਰੀ ਟਿਊਬ ਸੁਰੰਗ ਅੰਜੀ ਖਾੜ ਪੁਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਟਨਲ ਟੀ-33 ਦੀ ਲੰਬਾਈ 3.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤ੍ਰਿਕੁਟਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਈ।
ਸੁਰੰਗ ਟੀ-23 ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰੇੜਾਂ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 3.15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।
ਟਨਲ ਟੀ-1 ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੀ 3.20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਹੈ।
ਟਨਲ ਟੀ-25 ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 6 ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਇਸ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਧਾਰਾ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਖੋਦਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
More Related Stories
ਰਤਲਾਮ: ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਦੋ ਕੋਚਾਂ ‘ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮਚੀ ਤਰਥੱਲੀ, ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ, ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਰਾ ਸੀ ਮ੍ਰਿਤਕ
मैं इस्तीफा नहीं दूंगी, हम चुनाव नहीं हारे: ममता बनर्जी